{"id":367,"date":"2025-12-05T13:42:51","date_gmt":"2025-12-05T13:42:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ff.kaloop.si\/?page_id=367"},"modified":"2026-03-11T14:52:11","modified_gmt":"2026-03-11T14:52:11","slug":"razvoj-naprednih-tehnologij-za-analizo-jezika","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/razvoj-naprednih-tehnologij-za-analizo-jezika\/","title":{"rendered":"4 Razvoj naprednih tehnologij za analizo jezika"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:calc( 1500px + );margin-left: calc(- \/ 2 );margin-right: calc(- \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:0px;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:0px;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0px;--awb-spacing-left-medium:0px;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div ><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-custom fusion-button-default button-1 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--button_accent_color:var(--awb-color8);--button_border_color:var(--awb-color8);--button_accent_hover_color:var(--awb-color4);--button_border_hover_color:var(--awb-color4);--button_gradient_top_color:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_bottom_color:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_top_color_hover:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_bottom_color_hover:var(--awb-custom_color_1);--button_font_size:14px;--button_padding-top:10px;--button_padding-right:10px;--button_padding-bottom:10px;--button_padding-left:0px;\" target=\"_self\" href=\"https:\/\/ff.kaloop.si\/index.php\/analize-in-razvoj-metod-za-izboljsanje-bralne-pismenosti-v-digitalnem-okolju\/\"><i class=\"fa-arrow-left fal awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-left\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">3 Analize in razvoj metod za izbolj\u0161anje bralne pismenosti v digitalnem okolju <\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:0px;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:0px;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:0px;--awb-spacing-left-medium:0px;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div style=\"text-align:right;\"><a class=\"fusion-button button-flat fusion-button-default-size button-custom fusion-button-default button-2 fusion-button-default-span fusion-button-default-type\" style=\"--button_accent_color:var(--awb-color8);--button_border_color:var(--awb-color8);--button_accent_hover_color:var(--awb-color4);--button_border_hover_color:var(--awb-color4);--button_gradient_top_color:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_bottom_color:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_top_color_hover:var(--awb-custom_color_1);--button_gradient_bottom_color_hover:var(--awb-custom_color_1);--button_font_size:14px;--button_padding-top:10px;--button_padding-bottom:10px;--button_padding-left:0px;\" target=\"_self\" href=\"https:\/\/ff.kaloop.si\/index.php\/programski-nacrt-in-cilji\/\"><span class=\"fusion-button-text awb-button__text awb-button__text--default\">1 Razvoj korpusnojezikoslovnih metod za analizo sodobne sloven\u0161\u010dine<\/span><i class=\"fa-arrow-right fal awb-button__icon awb-button__icon--default button-icon-right\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:50px;--awb-padding-bottom:44px;--awb-background-color:#a4aadb;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:calc( 1500px + );margin-left: calc(- \/ 2 );margin-right: calc(- \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><h2>4 Razvoj naprednih tehnologij za analizo jezika<\/h2>\n<p>Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry&#8217;s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.K Lorem Ipsum<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-padding-top:67px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:calc( 1500px + );margin-left: calc(- \/ 2 );margin-right: calc(- \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"accordian fusion-accordian\" style=\"--awb-border-size:1px;--awb-icon-size:20px;--awb-content-font-size:var(--awb-typography4-font-size);--awb-icon-alignment:right;--awb-hover-color:var(--awb-color2);--awb-border-color:var(--awb-color3);--awb-background-color:var(--awb-color1);--awb-divider-color:#77cec0;--awb-divider-hover-color:var(--awb-color3);--awb-icon-color:var(--awb-color1);--awb-title-color:var(--awb-color8);--awb-content-color:var(--awb-color8);--awb-icon-box-color:#d19c9c;--awb-toggle-hover-accent-color:var(--awb-color5);--awb-title-font-family:var(--awb-typography2-font-family);--awb-title-font-weight:var(--awb-typography2-font-weight);--awb-title-font-style:var(--awb-typography2-font-style);--awb-title-font-size:var(--awb-typography2-font-size);--awb-title-letter-spacing:var(--awb-typography2-letter-spacing);--awb-title-line-height:var(--awb-typography2-line-height);--awb-title-text-transform:var(--awb-typography2-text-transform);--awb-content-font-family:var(--awb-typography4-font-family);--awb-content-font-weight:var(--awb-typography4-font-weight);--awb-content-font-style:var(--awb-typography4-font-style);\"><div class=\"panel-group fusion-toggle-icon-right fusion-toggle-icon-boxed\" id=\"accordion-367-1\"><div class=\"fusion-panel panel-default panel-9c7b1c94c64223341 fusion-toggle-no-divider\"><div class=\"panel-heading\"><h3 class=\"panel-title toggle\" id=\"toggle_9c7b1c94c64223341\"><a class=\"active\" aria-expanded=\"true\" aria-controls=\"9c7b1c94c64223341\" role=\"button\" data-toggle=\"collapse\" data-parent=\"#accordion-367-1\" data-target=\"#9c7b1c94c64223341\" href=\"#9c7b1c94c64223341\"><span class=\"fusion-toggle-icon-wrapper\" aria-hidden=\"true\"><i class=\"fa-fusion-box active-icon fa-arrow-up fal\" aria-hidden=\"true\"><\/i><i class=\"fa-fusion-box inactive-icon fa-arrow-down fal\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><span class=\"fusion-toggle-heading\">Trenutni na\u010drti in cilji<\/span><\/a><\/h3><\/div><div id=\"9c7b1c94c64223341\" class=\"panel-collapse collapse in\" aria-labelledby=\"toggle_9c7b1c94c64223341\"><div class=\"panel-body toggle-content fusion-clearfix\">\n<h4>Cilj C4.1<\/h4>\n<p>Nadgradnja metodologije za rudarjenje heterogenih informacijskih omre\u017eij, kjer bomo izbolj\u0161ali metode za klasifikacijo in rangiranje omre\u017eij ter detekcijo omre\u017enih skupnosti, da bodo izlu\u0161\u010dile ve\u010d res najpomembnej\u0161ih informacij. Izbolj\u0161ave bodo temeljile na novih na\u010dinih ute\u017eevanja vozli\u0161\u010d in povezav ter na novih pristopih k podobnosti vozli\u0161\u010d. Podatkovno odvisna podobnost je v mnogih primerih podlaga za bolj\u0161e mere razdalje kot podatkovno neodvisen geometri\u010dni model razdalj. V okviru analize omre\u017eij bomo tak\u0161no razumevanje podobnosti objektov vpeljali preko detekcije omre\u017enih skupnosti in ocenjevanja gostote porazdelitve vozli\u0161\u010d v skupnostih.<\/p>\n<p><strong>NAPOVEDANI REZULTAT <\/strong>(v letih 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024): Podpora vsem ciljem stebrov 1\u20133.<\/p>\n<h4>Cilj C4.2<\/h4>\n<p>Razvoj novih metod besednih vlo\u017eitev in izbora pomembnih atributov, saj so velike in visokodimenzionalne podatkovne mno\u017eice, ki izhajajo iz besedil in analize omre\u017eij, za strojno u\u010denje velik tehnolo\u0161ki izziv \u017ee same po sebi. Uporabili bomo ve\u010djezi\u010dne vlo\u017eitve (Conneau et al 2017) kot vir semanti\u010dnih informacij za odkrivanje polisemije in ve\u010dbesednih leksemov. Nadgradili bomo na\u0161 algoritem ReliefF (Robnik-\u0160ikonja in Kononenko 2003), ki upo\u0161teva odvisnosti med atributi, je zaradi vzor\u010denja ra\u010dunsko u\u010dinkovit in deluje tako pri klasifikacijskih kot regresijskih problemih. Nadgradnja bo ve\u010dsmerna: za nenadzorovano u\u010denje, z usmerjenim vzor\u010denjem podmno\u017eice atributov,\u00a0 in z ansambelskim pristopom, ki bo zmanj\u0161al varianco ocen kakovosti in omogo\u010dil paralelizacijo ocenjevanja atributov. Algoritmi za izbiro funkcij na jezikovnih podatkih bodo uporabljeni predvsem za analizo podatkov, tj. za identifikacijo kompleksnih razmerij v nizih podatkov na razli\u010dnih jezikovnih ravninah.<\/p>\n<p><strong>NAPOVEDANI REZULTAT <\/strong>(v letih 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024): Podpora vsem ciljem stebrov 1\u20133.<\/p>\n<h4>Cilj C4.3<\/h4>\n<p>Prilagoditev metodologije globokih nevronskih mre\u017e za specifi\u010dne jezikovne probleme in sloven\u0161\u010dino. Zdru\u017eili bomo zelo uspe\u0161na pristopa globokega u\u010denja nevronskih mre\u017e in sicer ve\u010dciljno u\u010denje\u00a0 (multitask learning) (Collobert &amp; Weston, 2008) in konvolucijske mre\u017ee na znakih (Zhang idr. 2015). Informacijo o znakih bomo nadgradili s podatki o korenih, predponah in kon\u010dnicah besed, kar je \u0161e posebej pomembno za analizo semanti\u010dne informacije v visoko pregibnih jezikih, kot je sloven\u0161\u010dina. V kontekstu sloven\u0161\u010dine bomo analizirali tudi druge primerne strukture vhoda, transformacije vhoda z avtoenkoderji in u\u010dinkovite algoritme u\u010denja na prilagojenih paralelnih ra\u010dunalni\u0161kih arhitekturah.<\/p>\n<p><strong>NAPOVEDANI REZULTAT <\/strong>(v letih 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024): Podpora vsem ciljem stebrov 1\u20133.<\/p>\n<h4>Cilj C4.4<\/h4>\n<p>Razvoj metod razlaganja odlo\u010ditev in njihova prilagoditev besedilnim posebnostim. Prilagodili bomo na\u0161o splo\u0161no metodologijo pojasnjevanja\u00a0 specifik klasifikacije besedila (\u0160trumbelj in Kononenko, 2010; Bohanec et al. 2017) in jo preizkusiti z globokimi nevronskimi mre\u017eami in globokimi naklju\u010dnimi gozdovi. Prilagodili bomo najbolj priljubljene razlage (npr. EXPLAIN, IME, and LIME)\u00a0 za razvr\u0161\u010danje besedila z upo\u0161tevanjem sekven\u010dne narave besedila. Z uvedbo lokalnega ob\u010dutljivega vzor\u010denja na podlagi RBF omre\u017eij (Robnik-\u0160ikonja 2016) bomo pospe\u0161ili generiranje pojasnil za besedilne klasifikatorje in izdelali informativne in razumljive razlage za besedilo na podlagi n-gramov, stavkov in odstavkov. Izdelana pojasnila bodo uporabnikom omogo\u010dala pridobivanje znanja iz druga\u010de nerazvidnih nevronskih modelov in omogo\u010danje analize napak.<\/p>\n<p><strong>NAPOVEDANI REZULTAT <\/strong>(v letih 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024): Podpora vsem ciljem stebrov 1\u20133.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-367","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=367"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":718,"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/367\/revisions\/718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ff.kaloop.si\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}